تاريخ : چهارشنبه پنجم خرداد 1389

شکل ترام: Screen Shape
احتمالا" شکل ترام نکته ای است که کمتر به آن توجه می شود.طراحان،کار اسکن تصاویر خود را انجام داده و عکس را در طرح خود می گنجانند. کار نهایی را آماده کرده و به لیتوگرافی تحویل می دهند. ممکن است فیلم و به دنبال آن زینک مورد نظر را نیزکنترل کنند اما تقریبا" هیچگاه شکل ترام را برای لیتوگرافی مشخص نمی کنند. البته لیتوگرافان حرفه ای، می دانند که شکل ترام را بر اساس نوع چاپ و نوع کار چگونه انتخاب کنند. اما این نکته ای است که طراحان و ناظران چاپ نیز بایستی از آن آگاهی داشته باشند. اشکال مختلف ترام با تنوع بسیار،مثلا" دایره،بیضی،مربع،لوزی،لانه زنبوری،فانتزی و ... وجود دارد.
اما همه آنها برای هر کار چاپی مناسب نیستند. در کار چاپ افست، معمولا" از ترام مربع استفاده می شود. چرا که به دلایل بصری،این ترام واضح تر دیده می شود و در چاپ افست مناسبترین است.اما ترام بیضی در محدوده Midtone لطافت و ظرافت خاصی به تصویر
می دهد. بنابراین شاید مناسب باشد که برای چاپ تصاویر و چهره ونقاشی های ظریف از ترام بیضی استفاده کرد. ترامهای دیگر معمولا"در چاپ هلیوگراور و ... کاربرد دارد. وقتی به ترامهای چاپ افست روی زینک دقت کنید متوجه خواهید شد که در نقاط تیره، ترامها درشت تر شده و در نقاط روشن، ترام ریزتر است. اما در چاپ هلیوگراور اندازه ترامها
در همه جای سیلندر هیلو یکی و تاریک و روشنی طرح با تغییر در میزان گودی ترامها ایجاد می گردد. بنابراین در می یابیم که شکل ترام در چاپهای گوناگون، متفاوت است.
زاویه ترام:Screen Angle
در چاپ برای اینکه رنگها درست روی هم قرار گرفته و یک کار رنگی را درست نمایش دهند، بایستی ترام گذاری صورت گیرد، این ترامها بایستی در زوایای مختلفی نسبت به هم قرار گیرند. همانطور که می دانید یک کار رنگی با چهار رنگ CMYK در چاپ ساخته می شود اما چنانچه زاویه ترام هر چهار رنگCMYK یکی باشد،آنچه که دیده می شود،از زیبایی کاملی برخوردار نیست (1) درست به همین دلیل است که زوایای مختلف ترام ایجاد گردیده تا همنشینی رنگهای CMYK به درستی صورت گرفته و چاپ زیبایی از یک کار به بار بنشیند. قبل از آنکه به زوایای استاندارد رنگهای CMYK بپردازیم، چند نکته قابل ذکر است. نکته اول اینکه از نظر بصری و بر اساس اعصاب بینایی زاویه 45 درجه کمترین دید و 90 یا صفر درجه بیشترین زاویه دید را به ما می دهد. مثلا" لوزی به دلیل اینکه قطرهای
آن زاویه 90 درجه با هم می سازند نسبت به مربع که قطرهای آن زاویه 45 درجه می سازند، بهتر و زودتر دیده می شود. از طرف دیگر چنانچه اختلاف زاویه دو ترام مختلف کمتر از 30 درجه باشد، حالتی خاص در چاپ پدید می آید که به آن پیچازی میگویند.(2)در این وضعیت لطافت کار رنگی از بین رفته و پیچش های متعددی در کار چاپی دیده می شود. بنابراین در اینجا بایستی این دو نکته را مد نظر داشت و بر اساس این اطلاعات باید زاویه ترام مناسب را به هر کدام از رنگهای CMYK اختصاصی داد.
بر اساس دانسیته های فوق زوایای ترام استاندارد برای چاپ افست و بسیاری از انواع دیگر چاپ به صورت C=15 M=75 Y=0 K=45 در نظر گرفته شده است.دقت در زاویه دادن به ترامها حائز اهمیت است. رنگ مشکی یا K به دلیل اینکه بیشتر از همه رنگها قابل دیدن است در زاویه 45 درجه که کمتر به چشم می آید، قرار داده شده و رنگ زرد که کم رنگ ترین رنگ CMYK است در زاویه صفر یا 90 درجه که بیشتر به چشم می آید،قرار داده شده است.
این نوع زاویه ترام باعث می گردد که مسئله حداقل اختلاف زاویه دو ترامCMYK که 30 درجه است رعایت شده باشد. تنها رنگ زرد است که با دو رنگ C و M اختلاف 15 درجه ای یعنی کمتر از 30 درجه دارد که البته به دلیل کم رنگ بودن رنگ زرد مسئله پیچازی پیش نمی آید.
گاهی برای انواع دیگر چاپ زاویه ترامها را کمی تغییر می دهند تا حالت مناسب تری برای آن نوع چاپ ایجاد گردد. مثلا" در چاپ افست رول، گاهی به شکل C=75 M=45 Y=0 K=15 تغییر می کند.

 

 

اکنون با دانستن این اطلاعات ، به نکات جالب توجه دیگری دست می یابید . در یک کار چاپی 2 یا 3 رنگ که به شکل تفکیکی چاپ می گردد، در انتخاب
رنگها و زوایای ترام، دقت لازم را داشته باشید.  مثلا" از زینک زرد برای چاپ رنگ تیره به همراه رنگهای تیره دیگر استفاده نکنید. زیرا احتمال پیچازی وجود خواهد داشت. البته این مسئله در حالتی است که  رنگهای تفکیکی در جایی با هم به شکل ترام ترکیب شوند و گرنه چنانچه در همه جای کار چاپی، رنگها به شکل تفکیکی و مجزا چاپ گردند، اشکالی
ایجاد نخواهد شد.


دقت ترام: (Screen Ruling ) Screen Resolution (3)
دقت ترام همان ریزی و درشتی ترام است که بر حسب خط در سانتی متر lpc یا خط بر اینچ بیان می شود lpi .هر چه lpi بیشتر باشد ترام ریز تر است یعنی تعداد خط بیشتری در یک اینچ جا می گیرد و هر چه lpi کمتر باشد ترام درشت تر است. کنترل و کار با ترامهای درشت تر، ساده تر است. اما جزئیات در چاپ با ترام های درشت تر دیده نمی شود. برای چاپهای مختلف، اندازه ترام متفاوت است. در چاپ افست معمولا" از 150 lpi تا 200 lpi چاپ صورت می گیرد. اما میزان انتخاب اندازه ترام به موارد متعدد بستگی دارد. از جمله نوع ماشین چاپ، کاغذ مورد استفاده ،مرکب چاپ و عوامل بسیار دیگر،بنابراین بالا رفتن lpi با وجود آنکه دقت کار را بیشتر می کند اما گاهی به دلیل ناتوانی ماشین چاپ یا نوع کاغذ، دقت لازم انتقال نمی یابد. بنابراین انتخاب مناسب اندازه ترام، به کار چاپی لطافت لازم را خواهد داد.
بسته به کار شما و نوع کاغذی که جهت چاپ استفاده می کنید و میزان جذب رنگ در آن، اندازه ترام متفاوت است. مثلا" در چاپ سیلک چون دقت کار پایین است و شیوه چاپ با وسایلی است که دقت زینک را ندارد،
ترام جهت خروجی فیلم، درشت انتخاب می گردد. مثلا" 120 lpi  یا به عبارت دیگر 120 خط در اینچ.
تشخیص ترام و خصوصیات آن
اکنون که با ترام و خصوصیات آن آشنا شدید کافی است یک ذره بین چاپ (لوپ) در اختیار گرفته و از دنیای ترام لذت ببرید.  لوپ خود را روی یک کار چهار رنگ بگذارید. آنچه مشاهده می کنید یا یک سطح کامل پر از رنگ است که تن پلات می گویند یا اینکه از  نقاط رنگی فراوانی تشکیل شده که با زوایای مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و بین آنها سفید است در چین وضعیتی نقاط رنگی سایان،مژنتا،زرد و مشکی (CMYK ) را خواهید دید و همین وضعیت باعث ایجاد جلوه زیبای تصاویر می شود. در یک کار چهار رنگ ترام ها به گونه ای در کنار یکدیگر می نشینند که تشکیل یک گل را می دهند. در بهترین حالت و صحیح ترین وضعیت قرارگیری ترامها، این گل منظم و کامل است اما اگر
در هر یک از رنگها جابجایی رخ دهد زیبایی و نظم گل از بین می رود.
بنابراین چنانچه کاری را بعد از برش ملاحظه می کنید از شکل  گل ترام می توان در مورد کیفیت چاپ نظر داد. اکنون روشی را برای تشخیص درصد ترام با هم مرور می کنیم.
به حاشیه کناری یک سند چاپ شده دقت کنید، همانجایی که ترام رنگهای مختلف را قرار داده اید، وقتی که لوپ خود را روی این ترام ها حرکت می دهید به ترامی می رسید که شطرنجی کامل است.
دقت کنید که این وضعیت ترام 50% را نشان می دهد. بنابراین چنانچه ترام رنگ بخصوصی را مشاهده کردید که از وضعیت شطرنجی پرتر بود، درصد آن را با توجه به 50% (حالت شطرنجی) و اندازه ترام روی کار می توانی د تشخیص دهید. هر چه بیشتر تمرین کنید دقت تشخیص شما بالا خواهد رفت. بنابراین، با قرار دادن لوپ روی هر قسمت کار با تفکیک چشمی رنگهای CMYK و بررسی جداگانه آنها به راحتی، اما با تمرین زیاد می توانید درصد رنگهایی که  در قسمتهای مختلف یک کار چهار رنگ چاپ شده است تشخیص داده و با کنترل گل ترام، کیفیت چاپ را بررسی نمایید.
ترام نوع سوزن با ترام عکس Frequency –Modulation
نوع دیگری از ترام که اخیرا" ابداع شده است به نام ترام سوزنی گفته می شود.
این ترام بسیار دقیق تر از ترام AM است و جزئیات تصاویر را به خوبی نمایان می کند.
تفاوت عمده دو ترام AM وFM در این است که فاصله ترام ها در نوع AM یکی است،
در حالی که ترام های نوع FM بسیار ریز بوده و فاصله آنها از هم متغییر است.
 

چاقي يا لاغري ترام در چاپ :

اکنون قصد داريد فولدري طراحي کنيد و مي خواهيد در طرح آن از عکس استفاده نماييد. يک عکس را انتخاب کرده ، اسکن مي کنيد. همه مراحل طراحي ، ليتوگرافي و چاپ را کنترل کرده ايد اما کار شما که روي مقواي پشت خاکستري چاپ شده است ، تيره تر از عکس اصلي ديده مي شود. دليل آن چيست ؟

هنگامي که يک عکس را اسکن کرده و از آن فيلم تهيه مي کنيد ، عکس مورد نظر را تبديل به ترام کرده ايد. از قرارگيري ترامهاي مختلف رنگها تصوير رنگي شما در نهايت پديد مي آيد. اما اين تصوير رنگي ممکن است دچار چاقي ترام شده باشد يا اصطلاحا « پر کرده » باشد. ترامهاي يک فيلم در هنگام تهيه زينک ، بسته ميزان نوردهي و دقت متصدي ليتوگرافي ، ممکن است دچار لاغري يا چاقي شوند. ميزان تغيير در چاقي ترام حدود 3% مي باشد. اما در مرحله چاپ ، چاقي ترام بسيار شديدتر است و اين ميزان بسته به نوع کاغذ و مرکب مورد استفاده و همچنين ميزان فشار لاستيک چاپ متفاوت است ، حدود چاقي ترام در اين مرحله 12% است.

خطاي چاقي ترام معمولا در تن مياني بيشتر است و در تن 50% به حداکثر خطاي چاقي ترام در هر يک از مراحل فيلم ، زينک و چاپ مي رسد. هر چه ترام کار ما ريزتر باشد چاقي ترام بيشتر خود را نشان مي دهد. همچنين در هنگام چاپ ، هر چه کاغذ مورد استفاده قدرت جذب بيشتر داشته باشد ، ميزان چاقي بيشتر خواهد بود. به عنوان مثال کاغذ روزنامه قدرت جذب بالا داشته و چاقي ترام در روي اين نوع کاغذ چيزي بين 20% تا 30% است. به همين خاطر در هنگام تهيه فيلم ، دانستن نوع کاغذ چاپي بسيار مهم است. اهميت اين مسئله در انتخاب اندازه ترام خروجي است. در مورد اغلب کارهاي چاپي که روي کاغذهاي گلاسه يا . . . چاپ مي شود ، ترام کار را Ipi 175 مي گيرند در حالي که براي چاپ روزنامه ترام معمولا Ipi 120 در نظر گرفته مي شود.

واضح است که ميزان چاقي ترام براي ترامهاي Ipi175 بيشتر از Ipi 120 مي باشد.

چاقي ترام يا اصطلاحا پرکردگي کار ، فرايندي طبيعي است و بسته به عوامل گفته شده مي تواند زياد يا کم جلوه کند. اما در اين مورد نيز با دقت نظر و کنترل هاي لازم مي توان کار نهايي زيبا ، دلنشين و نزديک به اصل ارائه کرد.

 

‌ويژگي‌هاي ‌ترام ‌گذاري ‌AM  كدامند؟
يك ‌شبكه ‌ترام‌گذاري ‌به ‌روش ‌‌ AM‌با ‌چهار ‌ويژگي ‌مشخص ‌مي‌شود ‌كه ‌عبارتند ‌از: ‌درصد ‌ترام‌ها، ‌شكل ‌ترام‌ها، ‌زاويه‌ ‌ترام‌ها‌ ‌و ‌فراواني ‌ترام‌ها.
 -‌درصد ‌ترام ‌ (dot‌ percentage)‌چيست؟
درصد ‌ترام ‌روشي ‌است ‌براي ‌توصيف ‌ميزان ‌تراكم ‌ترام‌ها ‌بر ‌روي ‌سطحي ‌نظير ‌فيلم، ‌پليت ‌يا ‌كاغذ. ‌براي ‌اندازه‌گيري ‌دقيق ‌درصد ‌ترام ‌از ‌ابزاري ‌بنام ‌دنسيتومتراستفاده ‌مي‌شود ‌كه ‌براي ‌خواندن ‌درصد ‌ترام ‌فيلم، ‌پليت ‌و ‌كاغذ ‌از ‌انواع ‌مختلف ‌آن ‌استفاده ‌مي‌شود. ‌

-  ‌ترام‌ها ‌به ‌چه ‌اشكالي ‌هستند ‌و ‌موارد ‌استفاده ‌آنها ‌كدامند؟
به ‌طور ‌كلي ‌در ‌چاپ ‌افست ‌از ‌سه ‌نوع ‌شكل ‌ترام ‌مربع، ‌بيضي ‌و ‌دايره ‌استفاده ‌مي‌شود. ‌در ‌عمل ‌انتخاب ‌شكل ‌ترام ‌به ‌عوامل ‌مختلفي ‌نظير ‌: ‌وضعيت ‌تيرگي ‌و ‌روشني ‌تصاوير ‌موجود ‌در ‌كارچاپي، ‌روش ‌چاپي ‌مورد ‌استفاده ‌و ‌جنس ‌ماده‌ ‌چاپ ‌شونده ‌بستگي ‌دارد.
ترام‌هاي ‌مربع ‌شكل ‌كاربرد ‌عمومي ‌دارند ‌چرا ‌كه ‌به ‌كمك ‌آن ‌بازسازي ‌نرم ‌و ‌چشم‌نواز ‌تن‌ها ‌و ‌جزئيات ‌كار ‌امكان ‌پذير ‌است. ‌كار ‌با ‌ترام‌هاي ‌بيضوي ‌در ‌شرايط ‌چاپي ‌حساس، ‌مشكل‌تر ‌است ‌زيرا ‌كه ‌در ‌تصوير ‌توليد ‌زنجيره ‌مي‌كنند. ‌ترام‌هاي ‌دايره‌اي ‌در ‌كل ‌بي‌دردسرترين ‌شكل ‌ترام ‌هستند ‌و ‌درحين ‌كار ‌با ‌آنها ‌كمتر ‌با ‌مشكل ‌چاقي ‌ترام ‌ (dot‌ gain)‌مواجه  ‌مي‌شويم.

-  ‌براي ‌چاپ ‌روزنامه ‌چه ‌شكل ‌ترامي ‌مناسب‌تر ‌است؟ ‌
از ‌آنجايي ‌كه ‌در ‌چاپ ‌افست ‌رول ‌روزنامه ‌ (coldset)‌غالبا ‌با ‌مشكل ‌چاقي ‌ترام ‌مواجهيم، ‌ترام‌هاي ‌دايره‌اي ‌شكل ‌انتخابي ‌مناسب ‌براي ‌چاپ ‌روزنامه ‌هستند ‌ ‌و ‌تا ‌حد ‌زيادي ‌اين ‌مشكل ‌را ‌براي ‌ما ‌حل ‌مي‌كنند. ‌
 ‌
- ‌فراواني‌ترام ‌ (screen‌ ruling)‌چيست؟
اصطلاح ‌فراواني ‌ترام، ‌به ‌تعداد ‌ترام‌ها ‌در ‌واحد ‌طول ‌( ‌سانتيمتر ‌يا ‌اينچ) ‌گفته ‌مي‌شود ‌و ‌واحد ‌آن ‌خط ‌بر ‌سانتيمتر ‌(lpc)‌يا ‌خط ‌بر ‌اينچ ‌ ‌(lpi)‌است. ‌

- ‌ترام‌گذاري ‌ FM‌بر ‌چه ‌مبنايي ‌استوار ‌است؟
ترام ‌گذاري ‌ FM‌بر ‌تعيين ‌تعداد ‌نقاط ‌(ترام‌هاي) ‌لازم ‌براي ‌شبيه‌سازي ‌تن‌هاي ‌مختلف ‌استوار ‌است ‌كه ‌به ‌طور ‌تصادفي ‌بر ‌روي ‌سطح ‌خروجي ‌منتقل ‌مي‌شوند. ‌اين ‌ترام‌ها ‌بر ‌عكس ‌ترام‌گذاري ‌به ‌روش ‌‌AM، ‌همگي ‌هم‌اندازه ‌بوده ‌ولي ‌فاصله ‌آنها ‌از ‌يكديگر ‌به ‌طور ‌تصادفي ‌تغيير ‌مي‌كند. ‌انتخاب ‌ترام‌گذاري ‌ FM‌بستگي ‌به ‌نوع ‌تصوير ‌و ‌ويژگي‌هاي ‌روش ‌چاپي ‌مورد ‌استفاده‌‌دارد. ‌



ارسال توسط مجید قرایی

اسلایدر